XVIII Zamojska Noc Muzeów
100 lat Muzeum Zamojskiego
śladami historii
Międzynarodowy Dzień Muzeów, obchodzony 18 maja, podkreśla rolę muzeów jako instytucji
odpowiedzialnych za ochronę i upowszechnianie dziedzictwa kulturowego. To szczególny czas,
w którym kultura staje się szerzej dostępna, zachęcając do poznawania historii, pamięci
i wspólnego dziedzictwa. Noc Muzeów — organizowana w Europie od 1997 roku — należy dziś
do najważniejszych wydarzeń popularyzujących kulturę i historię. W Polsce po raz pierwszy
odbyła się w 2003 roku w Poznaniu, w Zamościu organizowana jest przez Muzeum Zamojskie od
2008 roku.
Tegoroczna, edycja wydarzenia wpisuje się w obchody jubileuszu 100-lecia Muzeum
Zamojskiego, przypominając o znaczeniu muzeum jako miejsca, budowania wspólnoty oraz
dialogu między przeszłością a współczesnością.
W tym roku XVIII Zamojska Noc Muzeów odbędzie się 16 maja 2026 roku pod hasłem 100 lat
Muzeum Zamojskiego – śladami historii. Wydarzenie poświęcone będzie historii Muzeum
Zamojskiego oraz miejscom, które na przestrzeni stu lat współtworzyły naszą instytucję.
Noc Muzeów zainauguruje wykład Andrzeja Urbańskiego — kustosza Muzeum Zamojskiego
i wieloletniego dyrektora instytucji — Muzeum Zamojskie w przestrzeni miasta. Historia
instytucji i jej siedzib.
Podczas XVIII Zamojska Noc Muzeów, w godzinach 18:00–24:00, nieodpłatnie udostępnione
do zwiedzania będą: Muzeum Zamojskie przy ul. Ormiańskiej 26 oraz Muzeum Fortyfikacji
i Broni Arsenał przy ul. Zamkowej 2.
W godzinach 18:00–22:00 dostępna będzie ekspozycja „Dzieje Akademii Zamojskiej i drukarni
akademickiej”, prezentowana w budynku dawnej Akademii Zamojskiej przy ul. Akademickiej 8,
a także Galeria Rzeźby prof. Mariana Koniecznego przy ul. Łukasińskiego 2B.
Program wydarzenia obejmie także tematyczny spacer po Starym Mieście. Tegoroczna trasa,
prowadzona przez zamojskich przewodników, poprowadzi uczestników śladami dawnych
siedzib muzeum oraz miejsc, które obecnie tworzą strukturę instytucji.
Program XVIII Zamojskiej Nocy Muzeów
Muzeum Zamojskie, ul. Ormiańska 26
• 18:00 – Oficjalne rozpoczęcie XVIII Zamojskiej Nocy Muzeów
Wykład „Muzeum Zamojskie w przestrzeni miasta. Historia instytucji i jej siedzib”
– prowadzenie: Andrzej Urbański
• 18:00 – 24:00 – Otwarte zwiedzanie ekspozycji muzealnych.
Muzeum Fortyfikacji i Broni Arsenał, ul. Zamkowa 2
• 19:00, 20:00, 21:00, 22:00 – Projekcja multimedialna – Historia twierdzy
i miasta Zamość, ilość miejsc ograniczona, obowiązują wejściówki (wydawane
w budynku Prochowni od godziny 18.00)
• 18:00 – 24:00 – Otwarte zwiedzanie ekspozycji muzealnych
• 22:30 – pokaz wystrzału z armaty, nawiązujący do militarnej historii Zamościa i tradycji
dawnej twierdzy.
Galeria Rzeźby Prof. Mariana Koniecznego
ul. W. Łukasińskiego 2B
• 18:00 – 22:00 – Otwarte zwiedzanie ekspozycji muzealnej
• 20:30 – Projekcja filmu o życiu i twórczości Prof. Mariana Koniecznego.
Budynek dawnej Akademii Zamojskiej
ul. Akademicka 8
• 18:00 – 22:00 – otwarte zwiedzanie ekspozycji muzealnej „Dzieje Akademii Zamojskiej
i drukarni akademickiej”
Tematyczne zwiedzanie zabytków Starego Miasta
100 lat Muzeum Zamojskiego – śladami historii
( godz. 19:00, 20:00, 20,30)
Spacer tematyczny po Starym Mieście trasą wyznaczoną przez dawne i współczesne siedziby
Muzeum Zamojskiego będzie opowieścią o historii instytucji wpisanej w przestrzeń Zamość
oraz o miejscach, które przez sto lat współtworzyły jej tożsamość.
Trasa:
1. Kamienice ormiańskie (ul. Ormiańska 26)
• XVII-wieczne kamienice ormiańskie — historyczna siedziba Muzeum Zamojskiego oraz
ważne świadectwo wielokulturowego dziedzictwa Zamościa.
2. Oficyna Ratusza (Rynek Solny)
• Miejsce reaktywacji działalności Muzeum Zamojskiego w 1936 roku dzięki staraniom
działaczy Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego.
3. Kościół Franciszkanów (ul. Staszica 1)
• Pierwsza siedziba Muzeum Zamojskiego, gdzie w dawnym Domu Sejmikowym
ulokowano zbiory muzealne i zorganizowano wystawę – przejście Starą Bramą
Lwowską – widok na Galerię Rzeźby – powrót w kierunku pl. Wolności
w kierunku ul. Kościuszki
4. Dom Centralny (ul. Kościuszki 4)
• Siedziba biur i magazynów w latach 1980-1989, związana z działalnością instytucji
w czasie renowacji zespołu kamienic ormiańskich.
5. Furta Wodna – Widok na Rotundę (ul. Kościuszki)
• XIX-wieczny obiekt forteczny i miejsce martyrologii mieszkańców Zamojszczyzny
w okresie II wojny światowej.
6. Kamienica Czerskiego (ul. Kolegiacka 18)
• Miejsce związane z tragiczną historią okupowanego Zamościa, w którym w czasie II
wojny światowej mieściła się siedziba Gestapo, dziś prezentujące ekspozycję
poświęconą pamięci ofiar okupacji i powojennych represji.
7. Zamojski Arsenał | Muzeum Fortyfikacji i Broni Arsenał Oddział Muzeum
Zamojskiego (ul. Zamkowa 2)
• Historyczna zbrojownia będąca dziś siedzibą Muzeum Fortyfikacji i Broni Arsenał,
prezentującego militarne dziedzictwo Zamościa i dawnej twierdzy.
8. Dawna Akademia Zamojska (ul. Akademicka 8)
• Siedziba dawnej uczelni fundacji Jana Zamoyskiego, w której dziś Muzeum Zamojskie
prezentuje ekspozycję „Dzieje Akademii Zamojskiej i drukarni akademickiej”,
poświęconą historii trzeciej po Krakowie i Wilnie wyższej uczelni dawnej
Rzeczypospolitej.
9. Kojec w Parku Miejskim
• XIX-wieczny element fortyfikacji Twierdzy Zamość. Od 1948 roku mieścił się tam model
miasta, który obecnie znajduje się w Muzeum Zamojskim. Od kilku lat w Kojcu
prezentowana jest wystawa poświęcona historii modeli Starego Miasta w Zamościu.
WYSTAWY
Muzeum Zamojskie ul. Ormiańska 26
WYSTAWY STAŁE:
• Historyczna: Zamość, Zamoyscy, Ordynacja Zamojska
• Archeologiczna: Zamojszczyzna w pradziejach i wczesnym średniowieczu
• Etnograficzna: Sztuka ludowa Zamojszczyzny
• Galeria malarstwa historycznego i sakralnego
WYSTAWA CZASOWA:
• Salvador Dali Boska Komedia
Muzeum Fortyfikacji i Broni Arsenał, ul. Zamkowa 2
WYSTAWY STAŁE:
• Projekcja multimedialna Historia Twierdzy i Miasta Zamość – Prochownia
• Arsenał Zamojski od XVI do XIX wieku – Arsenał
• Zamojszczyzna na tle działań militarnych i rozwoju techniki wojskowej w XX w –
Pawilon pod Kurtyną
WYSTAWY CZASOWE:
• Kobiety Oręża Polskiego
• Likwidacja Twierdzy Zamość. Przemiany miasta i fortyfikacji 1866–1939
Galeria Rzeźby Prof. Mariana Koniecznego, ul. Łukasińskiego 2 B
• WYSTAWA STAŁA: Rzeźby pomnikowe i portretowe Prof. Mariana Koniecznego
• WYSTAWA CZASOWA: Lśnienie. Wystawa prac dydaktyków i studentów Wydziału
Rzeźby i Mediacji Sztuki Akademia Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta we
Wrocławiu
Budynek dawnej Akademii Zamojskiej, ul. Akademicka
• WYSTAWA STAŁA: Dzieje Akademii Zamojskiej i drukarni akademickiej



