XVIII Zamojska Noc Muzeów 2026 – 100 lat Muzeum Zamojskiego
Międzynarodowy Dzień Muzeów, obchodzony co roku 18 maja, to wyjątkowy moment, w którym instytucje kultury na całym świecie podkreślają swoją rolę w ochronie i upowszechnianiu dziedzictwa. W Zamościu święto to ma szczególny wymiar – łączy tradycję, historię i lokalną tożsamość. W 2026 roku wydarzenie nabiera jeszcze większego znaczenia, ponieważ wpisuje się w jubileusz 100‑lecia Muzeum Zamojskiego.
Historia i znaczenie Nocy Muzeów w Zamościu
Noc Muzeów to europejska inicjatywa zapoczątkowana w 1997 roku, która szybko stała się jednym z najważniejszych wydarzeń popularyzujących kulturę. W Polsce pierwsza edycja odbyła się w 2003 roku w Poznaniu, natomiast w Zamościu tradycja ta trwa nieprzerwanie od 2008 roku, organizowana przez Muzeum Zamojskie.
Tegoroczna, XVIII Zamojska Noc Muzeów, odbędzie się 16 maja 2026 roku pod hasłem:
„100 lat Muzeum Zamojskiego – śladami historii”
To nie tylko okazja do nocnego zwiedzania, ale także do poznania miejsc, które przez sto lat współtworzyły instytucję i jej misję.
Wykład inauguracyjny i gratulacje dla Muzeum Zamojskiego
Wydarzenie rozpoczął wykład Andrzeja Urbańskiego, kustosza i wieloletniego dyrektora Muzeum Zamojskiego, zatytułowany:
„Muzeum Zamojskie w przestrzeni miasta. Historia instytucji i jej siedzib”
Sensacyjne odkrycie skarbu ze Śniatycz – prezentacja podczas inauguracji
Jednym z najbardziej poruszających momentów inauguracji było zaprezentowanie sensacyjnego odkrycia archeologicznego – skarbu ozdób z brązu znalezionych w okolicach miejscowości Śniatycze (gm. Komarów).
To znalezisko, określane już jako jedno z najważniejszych w regionie od lat, obejmuje 18 masywnych nagolenników i bransolet wykonanych z brązu, o łącznej wadze 3,6 kg. Odkrycia dokonał eksplorator działający legalnie, który natychmiast zgłosił znalezisko archeologom. Wszystkie przedmioty znajdowały się w jednym miejscu, na głębokości ok. 30 cm, w niewielkim dołku.
Stan zachowania zabytków jest wyjątkowo dobry – po podstawowej konserwacji osiągnęły niemal stan ekspozycyjny.
Co zawierał skarb? – krótkie podsumowanie
W skład skarbu wchodzą różne typy nagolenników kultury łużyckiej, datowanych na okres Hallstatt D (ok. 550–400 p.n.e.). Wśród nich znajdują się:
- Nagolenniki masywne, wykonane z owalnych lub kolistych prętów brązowych
- Ozdoby bogato zdobione nacięciami poprzecznymi, skośnymi, romboidalnymi i jodełkowatymi
- Nagolenniki spiralne, z dekoracją biegnącą na całej długości
- Bransolety pełne, o przekroju litery „C”, z charakterystycznymi guzkami i nacięciami
- Ozdoby gładkie, bez dekoracji, ale o imponujących rozmiarach i masie
To niezwykle rzadkie znalezisko – na Zamojszczyźnie dotąd odkrywano jedynie pojedyncze egzemplarze ozdób z brązu. Tak duży, kompletny zespół 18 przedmiotów jest unikatem o ogromnej wartości naukowej.
Znalezisko zostało ocenione przez archeologów: prof. Wojciecha Blajera, dr. Józefa Niedźwiedzia, Jerzego Kuśnierza i Wiesława Komana. Badacze podkreślają, że skarb ma kluczowe znaczenie dla rekonstrukcji osadnictwa kultury łużyckiej na Lubelszczyźnie.
Podczas zakończenia wykładu miała miejsce wyjątkowa chwila. Prezydent Miasta Zamościa, Rafał Zwolak, złożył na ręce dyrektor Muzeum Zamojskiego, Anny Cichorz, serdeczne gratulacje z okazji 100‑lecia Muzeum Zamojskiego. Podkreślił znaczenie instytucji dla miasta, jej wkład w edukację, ochronę dziedzictwa i budowanie lokalnej wspólnoty.
XVIII Zamojska Noc Muzeów 2026 to wydarzenie, które łączy tradycję, edukację i lokalną tożsamość. Jubileusz 100‑lecia Muzeum Zamojskiego czyni tegoroczną edycję wyjątkową – pełną refleksji nad historią, ale też otwartą na współczesność i przyszłość.
To święto kultury, które warto wpisać w kalendarz i przeżyć osobiście.
