82. rocznica Zbrodni Wołyńskiej

10 lipca 2025 Janek Cios - Życie Zamościa Brak komentarzy

11 lipca 2025 roku obchodzimy nowe święto państwowe: Narodowy Dzień Pamięci o Polakach – Ofiarach Ludobójstwa dokonanego przez OUN i UPA na ziemiach wschodnich II Rzeczypospolitej Polskiej. W ustawie z 4 czerwca 2025 r. o ustanowieniu tego święta (Dz.U. z 2025 r., poz. 891) podkreślono, że „męczeńska śmierć z powodu przynależności do narodu polskiego zasługuje na pamięć w formie dnia wyróżnianego corocznie przez państwo polskie, w którym ofiarom będzie oddawany hołd”.

W ustawie przypomniano, że „w latach 1939–1946 nacjonaliści ukraińscy z Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN), Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA) oraz innych ukraińskich formacji nacjonalistycznych działających na ziemiach Kresów Wschodnich II Rzeczypospolitej Polskiej (województwa wołyńskie, tarnopolskie, stanisławowskie, lwowskie, poleskie) oraz obecnych województw lubelskiego i podkarpackiego dokonali na ludności polskiej zbrodni ludobójstwa”.

„Zamordowali ponad sto tysięcy Polaków, głównie mieszkańców wsi, zniszczyli ich mienie i doprowadzili do uchodźstwa z Kresów Wschodnich II Rzeczypospolitej setek tysięcy Polaków. Apogeum tej zbrodni przypada na lipiec 1943 r., a symboliczną datą hekatomby Polaków z rąk ukraińskich nacjonalistów jest dzień 11 lipca 1943 r., kiedy Polacy byli mordowani w około stu miejscowościach” – głosi ustawa.

Dotychczas, na mocy uchwały Sejmu RP z 22 lipca 2016 roku w tym dniu obchodziliśmy Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Ludobójstwa dokonanego przez ukraińskich nacjonalistów na obywatelach II Rzeczypospolitej.

W świetle prawodawstwa międzynarodowego, mordy popełnione przez Ukraińców głównie na Polakach kwalifikowane są jako ludobójstwo. Zgodnie z najnowszymi szacunkami polskich badaczy w latach 1939–1947 z rąk ukraińskich nacjonalistów zginęło nawet ponad 120 tys. obywateli Kresów Wschodnich II Rzeczypospolitej: ok. 60 tys. na Wołyniu i co najmniej 60 tys. w Małopolsce Wschodniej (woj. lwowskie, stanisławowskie i tarnopolskie), na Polesiu i na Lubelszczyźnie.

Warszawa

Główne uroczystości:

11 lipca 2025, Warszawa – uroczystości upamiętniające ofiary ludobójstwa dokonanego przez nacjonalistów ukraińskich w czasie Rzezi Wołyńskiej na obywatelach II Rzeczypospolitej, współorganizowane z Urzędem do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w obchodach weźmie udział dr hab. Karol Polejowski, zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej:
- 10.00 – Msza święta w Katedrze Polowej Wojska Polskiego w intencji ofiar ludobójstwa dokonanego przez ukraińskich nacjonalistów na obywatelach II Rzeczypospolitej Polskiej oraz poległych, zmarłych i żyjących żołnierzy 27. Wołyńskiej Dywizji Piechoty Armii Krajowej;
- 12.00 – wspólna modlitwa, apel pamięci połączony ze składaniem wiązanek przy Pomniku Ofiar Ludobójstwa dokonanego przez nacjonalistów ukraińskich na obywatelach II Rzeczypospolitej Polskiej na terenie województw południowo-wschodnich w latach 1942–1947 (Skwer Wołyński);
- 13.30 – ceremonia składania wieńców i wiązanek kwiatów przy Pomniku 27. Wołyńskiej Dywizji Piechoty Armii Krajowej (Skwer Wołyński);
11 lipca 2025, Chełm – uroczystości z udziałem prezydenta elekta, prezesa IPN dr. Karola Nawrockiego; uroczystości rocznicowe w Chełmie rozpoczną się o godz. 19.00 od Mszy św. w Bazylice Narodzenia Najświętszej Maryi Panny (ul. Lubelska 2). Po Mszy św. spod kościoła wyruszy Przemarsz Pamięci Ofiar Wołynia do Muzeum Pamięci Ofiar Rzezi Wołyńskiej oraz Centrum Pojednania im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego w Chełmie – w organizacji (ul. Hrubieszowska 102). Tam, o godz. 20.30, rozpoczną się główne uroczystości patriotyczne z udziałem prezydenta elekta, prezesa IPN dr. Karola Nawrockiego. Uroczystościom w Chełmie będą towarzyszyć wernisaże wystaw IPN:
- „Wołyń 1943. Ofiary, relacje, miejsca pamięci”. Miejsce prezentacji: 11 lipca – ul. Hrubieszowska 102; od 12 lipca – Skwer Pamięci Ofiar Rzezi Wołyńskiej
- „Kościoły i kaplice na Wołyniu z obrazami Włodzimierza Sławosza Dębskiego”. Miejsce prezentacji: 11 lipca br. przy ul. Hrubieszowskiej 102. Panele wystawy: do pobrania
12 lipca 2025, Domostawa – uroczystości z udziałem zastępcy prezesa IPN dr. hab. Karola Polejowskiego, organizowane przez środowiska kresowe i patriotyczne przy Pomniku Rzezi Wołyńskiej autorstwa Andrzeja Pityńskiego; Oddział IPN w Rzeszowie sfinansował w tym miejscu dwie tablice informacyjne dotyczące Zbrodni Wołyńskiej;