70. rocznicą Akcji „Burza” w Zamościu – nasi bohaterowie 24.07.2014

24 lipca br o godz.16.00. na Rynku Solnym  odbyło się otwarcie wystawy pt. „Akcja „Burza” 1944 r. Zamość”.
W Muzeum Zamojskim w Zamościu odbyła się sesja popularno-naukowa organizowana we współpracy z Muzeum Zamojskim w Zamościu oraz z Prezydentem Miasta Zamość. W programie prowadzone były wykłady: „Akcja Burza na Zamojszczyźnie, cele, przebieg i rezultaty” (Justyna Dudek, IPN Lublin) oraz „Dziennik Czynności Delegatury Rządu Polskiego w Zamościu autorstwa Antoniego Wiącka w zasobach Archiwum Państwowego w Zamościu” (dr Magdalena Kuranc – Szymczak, AP w Zamościu), a także projekcja filmu dokumentalnego „Z archiwum IPN” pt. „Podkowa”.

W związku z przypadającą w tym roku 70. rocznicą Akcji „Burza”, Biuro Edukacji Publicznej IPN Oddział w Lublinie zaplanowało cykl działań przypominających społecznościom lokalnym tamte wydarzenia.
Działania te polegają m.in. na rozwieszeniu w przestrzeni publicznej miast – które były wyzwalane spod okupacji niemieckiej przez jednostki Armii Krajowej – wielkoformatowych fotografii (banerów) ilustrujących moment wkraczania jednostek AK oraz ujawniania się cywilnych struktur Polskiego Państwa Podziemnego. Banery prezentowane są od 21 lipca br. w Lublinie, Lubartowie, Rykach, Szczebrzeszynie, Tomaszowie Lubelskim oraz w Zamościu.

Trochę historii o naszych bohaterach:

Antoni Wiącek „Janusz Sandomierski”
„DZIENNIK CZYNNOŚCI
DELEGATURY POWIATOWEJ RZĄDU POLSKIEGO
W ZAMOŚCIU”
Ranek we wtorek, dnia 25 lipca 1944 roku w Zamościu zapowiadał się spokojnie.
Niemcy ukazywali się już tylko gdzieniegdzie, pospiesznie kierując się grupami szosą w
kierunku Szczebrzeszyna.
Około godziny 10. wychodzę na ulicę, aby przekonać się czy pora jest już ujawnić
władze konspiracyjne. O godzinie 11. w południe jako delegat rządu opublikowałem pierwszą
odezwę, zawiadamiając w niej społeczeństwo powiatu zamojskiego o objęciu władzy w
imieniu Rządu Polskiego:
Zarządzenie Nr 1
1. Na podstawie pełnomocnictw, udzielonych mi przez Delegata Rządu Polskiego na Kraj,
objąłem obowiązki kierownika władz cywilnych powiatu zamojskiego.
2. Aż do decyzji Władz Centralnych, wszyscy kierownicy urzędów państwowych i
samorządowych, z wyjątkiem wojska, otrzymują ode mnie upoważnienie do prowadzenia
urzędów państwowych i samorządowych i podlegają mi służbowo.
3. Wszyscy pracownicy urzędów obowiązani są zgłosić się do pracy i podporządkować się
wyznaczonym przeze mnie kierownikom.
4. Powołałem nową administrację gmin w powiecie, której zadaniem będzie wespół z
ludnością, natychmiast przystąpić do odbudowy kraju.
5. Powołałem Urząd Mieszkaniowo-Przesiedleńczy, który regulować będzie sprawy
przesiedleń. Jakakolwiek samowola, dochodzenie własnych pretensji jest zabroniona.
6. Zakazuje się mocą natychmiastową wydawania i rozpowszechniania, bez zezwolenia pism,
ulotek, odezw i fotokopii.
7. Organizacje konspiracyjne, społeczne, polityczne, oświatowo-kulturalne i zawodowe
muszą dopełnić odpowiednich formalności prawnych, dlatego, by mogły istnieć i działać
według przepisów prawnych [państwa -K.Cz.] polskiego sprzed 1 września 1939 r.
8. Podaje się do wiadomości, iż noszenie broni jest surowo unormowane przepisami prawa
polskiego i każdy, kto pragnie posiadać broń, musi się zastosować do odnośnych
przepisów prawa. Zarząd Powiatowy – dowództwo – kierownictwo organizacji
konspiracyjnych polskich, działających w porozumieniu z Rządem Polskim, zgłoszą spisy
członków, którzy będą mieli prawo nosić broń. W pewnych wypadkach, na podstawie
Instrukcji Bezpieczeństwa, prawo to może być cofnięte.
9. Zezwoliłem Burmistrzowi miasta Zamościa na powołanie Milicji Obywatelskiej, celem
utrzymania w mieście porządku i bezpieczeństwa.
10. Wzywam wszystkich Obywateli do bezwzględnego zachowania spokoju i
podporządkowania się wydanym zarządz

Akcja „Burza” – operacja wojskowa zorganizowana i podjęta przez oddziały Armii Krajowej przeciw wojskom niemieckim w końcowej fazie okupacji niemieckiej, bezpośrednio przed wkroczeniem Armii Czerwonej, prowadzona w granicach II Rzeczypospolitej. Trwała od 4 stycznia 1944, kiedy wojska radzieckie przekroczyły na Wołyniu granicę polsko-radziecką z 1939, do stycznia 1945.
Rozkaz do jej rozpoczęcia wydał w listopadzie 1943 komendant główny Armii Krajowej gen. Tadeusz Komorowski.
Po przekroczeniu przez Armię Czerwoną wschodniej granicy II Rzeczypospolitej i odrzuceniu wysuniętej przez władze RP oferty współdziałania wojskowego z ZSRR, 12 stycznia 1944 komendant główny Armii Krajowej wydał rozkaz nr 126, zapowiadający wsparcie Armii Czerwonej w walce z Niemcami w miarę naszych sił i interesów państwowych, co z dzisiejszej perspektywy okazało się zgubne w skutkach. 26 października 1944 jego następca gen. Leopold Okulicki wydał rozkaz zakończenia akcji.
Do akcji „Burza” zmobilizowano łącznie ok. 100 tys.[1] żołnierzy i oficerów AK. wikipedia

 

Obchody 70. rocznicy Akcji „Burza” są możliwe dzięki uprzejmości samorządów lokalnych, archiwów, muzeów regionalnych, lubelskich firm oraz osób prywatnych.

Zapraszamy

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *